انتشار : یکشنبه, ۰۳ مرداد ۱۳۹۵

تیترهای موسیقی مطبوعات کشور

به اشتراک گذاشتن

روزنامه ایران : در جلسه‌‌ای دوجانبه پیروز ارجمند با خانه موسیقی به صلح رسید

در جلسه‌ مشترک پیروز ارجمند با خانه موسیقی؛ صلح‌نامه ای میان طرفین امضا شد و خانه موسیقی شکایتش را از پیروز ارجمند پس گرفت.
در پی شکایت خانه موسیقی از پیروز ارجمند جلسه‌ای مشترک میان ارجمند، وارتان ساهاکیان، عبدالحسین مختاباد (عضوشورای شهر)، ریاحی، حمیدرضا نوربخش، محمد سریر، داود گنجه‌ای، عاطفی و رضوانی راد (وکیل خانه موسیقی) برگزار شد. مبنای شکایت خانه موسیقی از پیروز ارجمند؛ امضای بیانیه‌های منتقدین و مصاحبه انتقادی با خبرگزاری ایلنا مورخ ۱۰/۸/۹۴ و ۱۲/۸/۹۴ بوده است. خانه موسیقی در متن شکایتش ارجمند را مفتری دانسته بود و درخواست اشد مجازات (دوسال حبس یا ۷۴ ضربه شلاق) را داشت. اما در جلسه‌ای که به پیشنهاد وارتان ساهاکیان چهارشنبه (۳۰ تیر) در خانه موسیقی برگزار شد؛ طرفین به بحث و گفت‌و‌گو جهت رسیدن به یک صلح‌نامه پرداختند و در نهایت صلح‌نامه ای میان طرفین امضا شد که تمامی اعضای شرکت‌کننده جلسه به حل و فصل مشکلات موجود در داخل خانه موسیقی تأکید کردند.
در پایان جلسه پیروز ارجمند یک تابلوی‌ نفیس هم به نشانه همکاری با هیأت‌مدیره جدید به خانه موسیقی اهدا کرد.

سید محمد بهشتی نزدیک شدن دیدگاه‌ها در حوزه موسیقی را نیازمند «صبر» می‌داند

سکوت، بی‌عملی نیست، سخت‌ترین کار است

سیدمحمد بهشتی بهترین راهکار برای حل برخی مشکلات و نزدیک شدن دیدگاه‌ها در حوزه موسیقی را «صبر کردن» دانست.

بهشتی، رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در گفت‌وگو با ایسنا، در پاسخ به این سؤال که چگونه می‌توان مشکلات حوزه موسیقی را برطرف و دیدگاه‌ها را در این حوزه به یکدیگر نزدیک کرد، گفت: با کمک صبر؛ صبر یک نوع کار است که باید انجام داد و البته به معنی بی‌عملی نیست و جزو سخت‌ترین کارهاست. وی افزود: موسیقی ما در طول سال‌های بعد از انقلاب به جلو رفته و فکر نمی‌کنم به‌ لحاظ کمی و کیفی، کارنامه موسیقی ما بد باشد، البته منظورم کل فعالیت‌ها در حوزه موسیقی است، نه مثلاً یک بخش مدیریتی خاص. بهشتی اظهار کرد: اگر به کارنامه موسیقی نسل‌های بعد از انقلاب، نگاه تاریخی داشته باشیم، می‌بینیم که کارنامه بد و ضعیفی نیست. هرچند شاید با ایده‌آل‌های ما فاصله داشته باشد، ولی این‌طور نیست که نتوان به آن نمره قبولی داد. این کارنامه نیز حاصل صبر است. البته فشار روی موسیقی وجود داشته، ولی دست‌اندرکاران این حوزه، با صبوری نتیجه گرفته‌اند. او همچنین تأکید کرد: در حالت صبر، نباید منفعل بود و موسیقی ما از این نظر، نتیجه گرفته و در مجموع، کارنامه نسبتاً خوبی دارد.

پژمانفر مصوبه دولت را غیرقانونی می‌داند!

رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس در برابر دولت
در حالی که چند روز از ابلاغیه قانونی معاون اول رئیس جمهوری در تعیین وظایف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای صدور مجوز برنامه‌های فرهنگی از جمله کنسرت‌ها و استقبال افکار عمومی از آن می‌گذرد، حجت‌الاسلام نصرالله پژمانفر رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس در واکنش به مصوبه صدور مجوز برنامه‌های فرهنگی و هنری از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: مصوبه‌ای که هیأت وزیران در تاریخ ۲۰ تیر ماه ابلاغ کرد دارای اشکالات قانونی است و اگر هیأت دولت نقطه نظراتی در این مورد دارد باید آن را از مسیر دیگری پیگیری کند.
وی افزود: اگرچه هیأت وزیران طبق اصل ۱۳۸ قانون اساسی می‌تواند آیین نامه‌هایی را برای سازمان‌های اداری مصوب کند اما بر اساس همین اصل قانونی این مجوز باید در حدود اختیارات هیأت وزیران باشد و طبعاً این مصوبه نبایستی با روح قانون در تضاد باشد. پژمانفر با اشاره به اینکه در این مصوبه وظایفی برای نیروی انتظامی تعریف شده که مغایر با تکالیف ذاتی ناجا است، گفت: در این مصوبه حتی از نمایندگان نیروی انتظامی برای دریافت نقطه نظرات کارشناسی دعوت نشده است و این مصوبه به‌ صورت یک طرفه و بدون مشورت با نهادهای مرتبط به تصویب رسیده است.

روزنامه آرمان : سرنوشت تازه‌ترین آلبوم آقای صداپیشه

صداپیشه مطرح این سال های تلویزیون و عرصه انیمیشن در تدارک انتشار تازه ترین آلبوم موسیقایی خود با حال و هوایی متفاوت است.محمدرضا علیمردانی گوینده و بازیگر تئاتر و تلویزیون که اغلب مخاطبان وی را با صداپیشگی مجموعه انیمیشن‌های «دیرین دیرین» و بازی در سریال «پایتخت» می شناسند در گفت‌وگو با مهر درباره تازه ترین فعالیت‌های موسیقایی خود اینگونه توضیح داد: ابتدای سال ۹۳ مجوز آلبوم موسیقی‌ام آماده بود ولی به جهت تردیدهایی که داشتم جلوی انتشار آن را گرفتم. در آن زمان بیشتر درگیر گرفتن مجوز آلبوم بودم و احساس می‌کردم خیلی روی کیفیت آن کار نکرده‌ام بنابراین با خودم گفتم فعلا از انتشار آلبوم صرف نظر کنم تا ببینم آلبوم همانی است که دوست دارم به مخاطب عرضه شود یا خیر. وی ادامه داد: خوشبختانه وقتی این تردید در درونم به وجود آمد دوباره آلبوم را بررسی کردم که به چند مورد ایراد فنی رسیدم و همچنین احساس کردم از خواندن خودم راضی نیستم و این ماجرا در زمینه شعرها نیز وجود داشت. در همین اثنا به این فکر کردم وقتی یک اثری وجود دارد و در دستان من است، خطری تهدیدش نمی‌کند ولی وقتی منتشر شد و در گوشی و سیستم و ماشین خیلی‌ها شنیده شد دیگر نمی‌توانم آن را جمع کنم و ایرادهایی را که در آن وجود دارد درست کنم.علیمردانی با اشاره به اینکه در همان مقطع تصمیم گرفت ایرادهایی که بدان برخورده است برطرف کند، توضیح داد: من همواره به خودم می گفتم تو که نمی‌خواهی خواننده شوی، تو یک صداپیشه‌ای هستی که می‌خواهی بگویی این مدلی هم می‌توان کار کرد و این جنس صدا هم می‌تواند بخواند. پس می‌توانی صبر کنی و دست نگه داری.این صداپیشه که اثرش در تیتراژ سریال «انقلاب زیبا» مورد توجه مخاطبان قرار گرفت در بخش دیگری از صحبت‌های خود بیان کرد: این مدت درگیر کارهای زیادی بوده‌ام، ولی می‌خواهم از این پس وقت بیشتری بگذارم روی این آلبوم بگذارم و زودتر آن را حاضر کنم. در این میان حتی چند قطعه هم به آلبوم اضافه کرده‌ام. ۱۰ ترانه از ۱۱ ترانه آلبوم قبلی مربوط به خودم بود اما حالا به این نتیجه رسیدم که لازم نیست از آدم‌هایی که در حوزه خودشان تخصص دارند کمک بگیرم. با این حساب آن آلبوم شاید دیگر اولین آلبوم من نباشد و در این فاصله یک اثر دیگر منتشر کنم.علیمردانی در پایان تصریح کرد: من برای آلبوم اول باید کارهای دیگری انجام دهم، کارهایی در سبک قطعه‌ای که برای سریال «انقلاب زیبا» خوانده بودم. آن قطعه هم مورد توجه مردم و هم تلویزیون قرار گرفت هم پر مخاطب‌ترین تیتراژ سریال سیما شد. بنابراین می‌خواهم در همان فضا و مسیر حرکت کنم و در این راه آلبوم قبلی هم اصلاح می شود.

روزنامه شرق : «صفامنش» روی صحنه می‌رود

تالار وحدت میزبان نوای کردی و لری

کنسرت کردی و لری حسین صفامنش و گروه آرشاویر برگزار خواهد شد. این کنسرت که به سرپرستی فرشاد رستمی به روی صحنه خواهد رفت، نواهای محلی را اجرا خواهد کرد. قطعات این مجموعه با صدای حسین صفامنش به گوش علاقه‌مندان خواهد رسید. فرشاد رستمی (قیچک باس و قیچک آلتو)، علیرضا صنعتی (عود و دیوان و نی) احسان عبدی‌پور (سرنا)، آوا ایوبی (تارباس)، مرتضی فتحی (کمانچه)، امین امینی (سنتور)، علیرضا مصدقی (پرکاشن و تنبک)، شقایق بختیاری (تار)، شیما بلوکی‌فر (کمانچه)، زهرا نادری (دف و دایره و بندیر) و پریسا اینانلو (دف و دهل و پرکاشن) نوازندگان گروه آرشاویر در کنسرت مرداد هستند. این کنسرت در تاریخ ٩ خرداد نیز برگزار شد که با استقبال اقوام کرد و لر مواجه شد. گروه آرشاویر امشب، سوم مرداد، ساعت ٢١:٣٠ این کنسرت را در تالار وحدت اجرا خواهد کرد. علاقه‌مندان می‌توانند برای تهیه بلیت به وب‌سایت ایران کنسرت به نشانی www.iranconcert.com مراجعه کنند.

روزنامه فرهیختگان : در حاشیه کنسرت دونوازی عود و باس شهرام غلامی و بیورن مه‌یر

روح مشترک «باس» و «عود»

اگر نشر موسیقی هرمس (با مدیریت رامین صدیقی) را پرچمدار اشاعه و ترویج موسیقی «خارج از جریان اصلی» کشور بنامیم، سخنی به گزاف نگفته‌ایم. مخاطبان جدی موسیقی غیرتجاری، با پیگیری آثار منتشر شده از سوی هرمس و همین‌طور دنبال کردن کنسرت‌هایی که برگزار کننده آن بوده است از شکل‌گیری این روند در ایران خشنود هستند. با وجود اینکه مخاطبان این نوع موسیقی اصولا در اقلیت هستند ولی طی این سال‌ها شاهد آن بوده‌ایم که گرایش به شنیدن موسیقی‌هایی از این دست مخصوصا در بین جوانان بیشتر و بیشتر شده است.

از دو سال پیش و همزمان با پانزدهمین سال تاسیس نشر هرمس، این مرکز اقدام به برگزاری سلسله کنسرت‌هایی با عنوان «۱۵ سال بازی گوش» کرد. خوشبختانه این اجراها به همان دوره خاص محدود نشد و این سلسله کنسرت‌ها همچنان ادامه داشته است.

طی این دو سال نوازندگان و آهنگسازان مطرح و صاحب‌نامی از سراسر جهان به ایران آمده‌اند و گوش موسیقی دوستان را به بهترین وجه به «بازی» گرفته‌اند. البته ناگفته نماند که در کنار این میهمانان خارجی، موزیسین‌های ایرانی برجسته‌ای هم روی صحنه رفته‌اند. آنیا لخنر (ویلنسل نواز آلمانی)، کوارتت انور براهم (آهنگساز تونسی و نوازنده برجسته عود)، تریو Open source با حضور کلاوس گزینگ،ساموئل روهررو بیورن مه یر، کوارتت کاسته (احسان صدیق، مازیار یونسی، پیتر سلیمانی پور و روزبه فدوی)، هوشیار خیام نوازنده پیانو، پیمان یزدانیان(پیانو) و حسام اینانلو(کمانچه) با اجرای کنسرت بداهه‌نوازی رام و گلفام خیام (گیتار) و مونا مطبوع‌ریاحی (کلارینت) – دوئت نقش از جمله هنرمندانی هستند که در قالب کنسرت‌های هرمس به اجرای برنامه پرداخته‌اند. به لحاظ تنوع هنرمندان و همچنین وجود سبک‌های مختلفی چون جَز، نیو ایج، مینی‌مال و فیوژن همراه با سازبندی‌های کاملا متفاوت ایرانی، الکترونیک، کلاسیک و الکتروآکوستیک، نمی‌توان تحلیل و بررسی دقیقی از کلیّت اجراها داشت. اما آنچه به‌عنوان وجه مشترک در بیشتر اجراها و کنسرت‌های برگزار شده از این دست می‌توان در نظر گرفت، این است که حرکت حول محور بداهه‌پردازی (Improvisation) است که در ادامه بیشتر به آن خواهیم پرداخت. در شب‌های ۲۸ و ۲۹ تیر فرهنگسرای نیاوران میزبان یکی از «بازی‌های گوش» هرمس بود. دونوازی باس (بیورن مه‌یر) و عود (شهرام غلامی). «بیورن مه‌یر» موزیسین ۵۱ ساله سوئدی از نوازندگان برجسته باس است. موسیقی‌دوستان ایرانی با سبک و سیاق اجراهای «مه‌یر» به خوبی آشنا هستند چراکه او بارها به ایران سفر کرده و در قالب گروه‌های «رونین»، «تریو اوپن سورس»، «کوارتت انور براهم» و «گروه بازار بلو» به اجرای برنامه پرداخته است. بیورن مه‌یر تاکنون در بیش از ۱۴ آلبوم موسیقی به هنرنمایی پرداخته. آلبوم‌هایی که توسط شرکت‌های مطرح در زمینه نشر موسیقی، از جمله شرکت معروف آلمانی ECM منتشر شده است.

شهرام غلامی متولد سال ۱۳۵۳ در تهران است، او که از نوازندگان خوب و نام‌آشنای ساز عود است، از شاگردان مرحوم منصور نریمان بوده و تاکنون آثار متعددی را به موسیقی دوستان ارائه کرده است. آلبوم‌های سه عود (سرمستی)، یک روز، هلهله و طلوع کویر از جمله آثار اوست. هنرمندان برجسته‌ای چون حبیب مفتاح بوشهری، پژمان حدادی و راجیب چاکرابورتی در برخی از این آثار او را همراهی کرده‌اند.

در توضیح مختصری که برگزارکنندگان این کنسرت ارائه داده‌اند، آمده است: «آشنایی این دو هنرمند به سال ۱۳۹۲ بازمی‌گردد که کنسرت یادمان هنرمند فقید آزیتا حمیدی در تهران برگزار شد که در آن شهرام غلامی و بیورن مه‌یر برای نخستین بار در کنار تعدادی زیادی از هنرمندان نام آشنای خانواده هرمس روی صحنه رفتند. این دو از آن سال و هر زمان که امکان حضور بیورن مه‌یر در ایران فراهم می‌شد، به همنشینی موسیقایی می‌پرداختند. حال پس از سه سال این رابطه هنری به باروری رسیده‌ است. اجرای پیش رو، نخستین دونوازی رسمی مه‌یر و غلامی خواهد بود.»

نامگذاری سبک موسیقی این اجرا کار راحتی نیست موسیقی ملل
(World music)با رگه‌هایی از موسیقی جَز در کنار اِلِمان‌های مینی‌مال و حتی نیم‌نگاهی به دیگر ژانرهای موسیقی، دوئت عود و باس به وجود آورده‌اند.

همان‌طور که گفته شد بداهه‌پردازی شاخصه اصلی و اساسی این‌گونه اجراها است. بحث درباره بداهه مفصل است اما به‌طور خلاصه می‌توان گفت بداهه‌نوازی و بداهه‌پردازی شکل ثابت و فرموله‌شده‌ای نداشته و نسبت به سبک و نوع موسیقی و حتی عوامل زمانی و مکانی، متفاوت است به‌طوری که چه در این اجرا و چه در کنسرت‌هایی که براساس بداهه شکل می‌گیرند، مخاطب در دو شب متوالی، با یک شکل ثابت و تکرارشونده از اجرا مواجه نمی‌شود چراکه حال و هوای هنرمند و شنونده در شکل‌گیری فضای موسیقایی بسیار موثر است و به همین دلیل بسط و گسترش ملودی‌های گوش‌نواز و تاثیر عمیقی که بر شنونده می‌گذارد جز با بداهه‌نوازی میسّر نیست.

در بداهه‌نوازی کنسرت «مه‌یر- غلامی» ما تنها شاهد تسلط بر ساز و احاطه بر تکنیک‌های نوازندگی از سوی هر دو هنرمند نیستیم بلکه نگرش نو و متفاوت این دو باعث می‌شود شنونده و مخاطب با نوایی متفاوت از آنچه تاکنون از این دو ساز شنیده مواجه شود. به وجود آوردن این تغییر در رنگ‌بندی و سونوریته سازها نه‌تنها در ساختار زیبایی‌شناسانه موسیقی آنان خلل و خدشه‌ای به وجود نمی‌آورد، بلکه مخاطب را با دنیایی از نواهای بدیع، زیبا و دلنشین مواجه می‌سازد که گوش و دلش را نوازش می‌دهد. در کنار همه آنچه گفته شد، باید این نکته را هم اضافه کرد که شاخصه‌هایی که به آن اشاره کردیم شرط لازم برای به انجام رسیدن یک بداهه‌پردازی موفق است و نه شرط کافی، چراکه عوامل دیگری نیز در این مهم دخالت دارند. یکی از این عوامل را می‌توان وجود یک «روح مشترک» بین نوازندگان بداهه‌پرداز دانست. چراکه اگر چنین روح مشترکی وجود نداشته باشد نمی‌توان از دو فرهنگ موسیقایی متفاوت با دو ملیّت مختلف و به‌عبارتی از همنشینی شرق و غرب عالم به چنین همزبانی و همدلی لطیفی رسید. مخلص کلام اینکه در مواجهه با این تجربه موسیقایی حتی اشخاصی که قرابت و نزدیکی کمتری با موسیقی دارند نیز نسبت به آن موضع مثبت و احساس خوشایندی داشته و حضور در این رویداد را از تجربیات خوب شنیداری خود می‌دانند.

به دنبال حضور موسیقی ایران در بی‌ینال ونیز
نسل جدید موسیقیدانان ایرانی

شصتمین دوره بی‌ینال موسیقی ونیز مهر امسال در حالی برگزار می‌شود که برای نخستین بار آثار مهدی خیامی، علیرضا فرهنگ و کارن کیهانی سه آهنگساز ایرانی با عنوان «موسیقی ایران از گذشته تا امروز » در این فستیوال توسط آنسامبل دیورتیمنتو ایتالیا اجرا می‌شود. بی‌ینال موسیقی، مهم‌ترین فستیوال موسیقی معاصر در ایتالیاست. یک سنت طولانی دارد و در یکی از زیباترین شهرهای ایتالیا برگزار می‌شود. موسیقی معاصر ایران هرگز به این فستیوال نرفته است و امسال توانسته به کمک گرلی به بی‌ینال برود.
سندرو گُرلی، رهبر آنسامبل دیورتیمنتو ایتالیا درباره حضور موسیقی ایران در شصتمین بی‌ینال موسیقی ونیز گفت: «من همیشه نسبت به موسیقی‌های غیراروپایی کنجکاو بودم به‌طوری که از چند سال پیش پروژه معرفی کردن موسیقی‌های کهن و قدرتمند سنتی را با آنسامبلم در ایتالیا در دست انجام دارم، به همین دلیل تلفیق تعدادی از سازهای موسیقی سنتی ایرانی با سازهای غربی و در کنار هم قرار دادن نوازنده‌های ایتالیایی و سولیست‌های ایرانی، به نظرم بهترین حالت برای معرفی موسیقی جدید (آهنگسازان ایرانی) ایرانی‌ها در ایتالیا خواهد بود.

سندرو گُرلی درباره برنامه اجرایی آنسامبل دیورتیمنتو در شصتمین بی‌ینال موسیقی ونیز، گفت: «دیورتیمنتو آنسامبل بیشترین انرژیش را روی اجراهای اول آهنگسازان سراسر جهان می‌گذارد. همیشه اجرای اول یک اثر، یک مسئولیت بسیار بزرگ است، چراکه با اجرای اول، واقعا یک کمپوزیسیون (آهنگ) جدید متولد می‌شود. ما به پذیرفتن این مسئولیت عادت کرده‌ایم. در کنسرت بی‌ینال نیز مسئولیت ما بیشتر از قبل است، به این دلیل که موسیقی‌ای را معرفی می‌کنیم که هرگز در این فستیوال اجرا نشده و برای اکثر کسانی که گوش خواهند کرد، جدید خواهد بود. به همین دلیل به دنبال آثاری رفتیم که فکر می‌کنیم، نماینده نسل جدید موسیقیدانان ایرانی هستند و تمام تمرینات لازم را برای یک اجرای خوب از پارتیتور آهنگسازان انجام خواهیم داد.»

رهبر آنسامبل ایتالیا ادامه داد: «ما از سه آهنگساز ایرانی خواستیم که به ما کمک کنند تا آرزو و خواسته ما که تلفیق دو سنت است به واقعیت تبدیل شود که این عملی شدن توسط قطعاتی که در آن یک ساز سنتی ایرانی و یک آنسامبل با فرمت غربی حضور دارند برآورده خواهد شد.

در نتیجه در برنامه کنسرت سه اثر داریم یکی با تار، یکی با سنتور و یکی با کمانچه. در قسمت دوم کنسرت از چهار نوازنده ایرانی حاضر (یک نوازنده پرکاشن هم خواهد بود) خواستیم موسیقی سنتی ایرانی اجرا کنند.»

گرلی در خاتمه گفت: «من بسیار خشنودم که این کنسرت روز بعد از بی‌ینال ونیز در فستیوال اپرتو ایتالیا نیز تکرار خواهد شد، همچنین همین رپرتوار را نیز بهار ۲۰۱۷ در فصل کنسرتی روندو در میلان تکرار خواهیم کرد.»

نگاهی به «سونات‌های ویلن» اثر «علیرضا مشایخی»
سونات‌های سایه‌وار

یک فرم خاص چه تاثیری در زندگی هنری یک آهنگساز دارد؟ یا برعکس یک آهنگساز خاص چه تاثیری در زندگی یک فرم موسیقایی دارد؟ پاسخ به پرسش دوم به نظر ساده می‌آید. نه تنها ساده، بلکه بخشی از روند معمول تاریخ موسیقی است. این یا آن آهنگساز این یا آن فرم را ابداع کرده‌اند، یا پرورش داده‌اند یا بر امکاناتش افزوده‌اند یا حتی به اوج خود رسانده‌اند. اما پرسش اول را تنها درباره برخی آهنگسازان می‌توان پرسید. از آن جمله «علیرضا مشایخی» است و رابطه‌اش با فرم سونات. در قریب به اتفاق نوشته‌ها درباره او تعبیرهایی چون «نگاه مشایخی به فرم سونات»، «دیدگاه خاص…»، و گاهی هم بحث‌های فلسفی و شبه‌فلسفی همچون «نگاه هگلی به فرم سونات» و مانند آن به چشم می‌آید (که همگی توسط شاگردان پیوسته نوشته شده، بنابراین به نوعی بیانیه آهنگساز یا دست‌کم مورد تاییدش به شمار می‌روند). پس اینجا پاسخ به سوال نخست می‌شود اینکه فرم سونات یکی از قلمروهای بروز هویت موسیقایی آهنگساز است. نه به آن معنی مرتبط با یک ملیت یا سنت موسیقایی خاص، بلکه به معنای وجه تمایز او که در زبان موسیقایی‌اش پدیدار شده است. «سونات‌های ویولن» آلبومی است که می‌توان جنبه‌هایی از این خود موسیقایی را در آن بازیافت.

حضور چهار سونات برای ویولن تنها در کنار هم، یعنی سونات‌های شماره یک تا چهار، فرصت دیدن این «خود» را پدید می‌آورد. به‌ویژه که اینها اپوس‌های بافاصله و از دوره‌های مختلف زندگی آهنگسازند. اما جز آنها سه قطعه دیگر هم در مجموعه هست که احتمالا پیش از بقیه در دید می‌آید؛ «واریانت» شماره یک، «خاطره» شماره یک و دو. حضور روابط ملودیک و تماتیک و حتی گاهی اتمسفر آشنا و قدری رومانتیک این قطعات، بازگشت به خاطره‌های تماتیک آهنگساز از طریق یکی از شناخته‌شده‌ترین بروزهای هویت تهرانی او، یعنی «تم شاهتوت فروشان» (یا مشابه‌هایش)، موجب می‌شود ارتباط راحتتر صورت بگیرد (خصوصا برای کسانی که با موسیقی آوانگارد قرن بیستم کمتر آشنایند). این‌گونه عناصر موسیقایی را ممکن است امروز اغلب شنوندگان باز نشناسند و اهمیتی تاریخی نداشته باشد که اصل این تم‌ها چگونه بوده، آنچه مهم است این است که آنها نزد آهنگساز سمبلی از گذشته و هویتش (یا بخشی از آن) هستند. با این حال و با همه زیبایی‌هایی که در لحظاتی از این سه قطعه نهفته است، از جمله در واریانت که قطعه‌ای نسبتا دشوار برای ویولن نیز هست، مساله شایان توجه آلبوم (که نامش هم بر آن صحه می‌گذارد) جمع آمدن چند سونات در کنار یکدیگر است که فرصت هم‌سنجی به شنونده می‌دهد و آگاهی از ابعادی که ‌ای بسا در هنگام شنیدن یک سونات تک مشایخی (چه به‌عنوان قطعه جدا و چه به‌عنوان یک موومان از سمفونی‌هایش) دریافت نشود.

اگر با فرم سونات آشنایی مقدماتی در حد تشخیص تم و گسترش و… داشته باشیم هنگام شنیدن سونات‌های آهنگساز کاملا درمانده می‌شویم. اغلب هیچ‌چیز به چنگ نمی‌آید که بتوان آن را با آنچه از سونات در خاطر داریم، تطابق داد. شاید اکنون حکمت تاکید بر «نگاه مشایخی…» روشن شود. کار به جایی می‌رسد که بگوییم مشایخی سونات را تا مرز سونات نبودن، فرم را تا مرز بی‌قاعدگی (نابودی کامل) پیش برده است. اما این تنها صورت ظاهر ماجراست. در موسیقی آوانگارد قرن بیستم (و همچنین در موسیقی مشایخی که ریشه در آن دارد)، گرایشی قوی وجود داشت برای اینکه روابطی را که قبلا مختص ملودی‌ها بود به دیگر جنبه‌های صدا و ساختار موسیقایی گسترش بدهند. در آن دوره ملودی و روابط تماتیک تونال از میانه برخاسته بود، اما ابعاد دیگر جانشینش شده بودند و همچنان چارچوب سر الگوها را زنده نگه می‌داشتند (اگرچه کمی مبهم و غبارآلود). و این درست همان است که خود مشایخی در تحلیل یکی از سونات‌هایش چنین به آن می‌پردازد: «حتی اگر پیکره‌های موتیوی در اتمسفر اول را مدنظر قرار دهیم، نمی‌توانیم با قطعیت از تکامل تماتیک صحبت کنیم و حال که تم نداریم، چه چیزی به‌عنوان جانشین به کار گرفته شده است؟! اتمسفر و این شیوه برخورد در سونات‌های نگارنده تکاملی وسیع یافته است.» (*) تم به‌عنوان موضوع ملودیک مشخص حذف شده، اما به قلمرو رنگ و ریتم و… کوچ کرده است. در حقیقت ما با نوعی «تز» یا «سوژه» (نه به مفهوم فلسفی و نه به مفهوم سنتی مثلا در فوگ، بلکه به معنایی عمومی) خاص به‌عنوان عوامل پایه سازنده فرم‌ها روبه‌رو هستیم که می‌تواند یک بافت خاص، یک رنگ خاص، یک ساختار خاص، یا… باشد (این امری بسیار شایع است در موسیقی قرن بیستم). سوژه‌های رنگی، سوژه‌های بافتی و… جای تم را در فرم سونات (یا هر فرم دیگری) می‌گیرند. تا اینجا هیچ امر شگفتی نیست، اما گسترش اینها، دولپمان‌شان است که کار آهنگساز را می‌سازد. قواعد و هنجارهای معمول برای گستردن تم‌های تونال از پیش موجود بودند. حال یک سوژه رنگی چگونه «گسترش» می‌یابد؟ سونات‌های مشایخی دقیقا از این جهت (که تشخیصش عمدتا بدون توضیحات، دشوار نیز هست) نگاه او هستند. در این وضعیت اغلب سایه‌ای لرزان از روابط درونی یک سونات باقی می‌ماند؛ چیزی مانند تقابل رنگ‌ها و… .
اکنون اگر بر این زمینه چهار سونات را در کنار یکدیگر بگذاریم، به‌ویژه با توجه به دوری زمان ساخت، آنچه مشایخی اتمسفر می‌نامد، یا به عبارتی همان سوژه‌های برساخته از ابعاد دیگر ناگهان از تاریکی به در می‌آیند. رنگ و تقابل‌هایش در سونات نخست و چگونگی پیش‌رفتن‌اش در دل آن سایه‌ باقیمانده از سونات گویا می‌شود، دیگر چند پیزیکاتوی نامفهوم یا چند زوزه بد صدا نیست، بلکه در دل طرح پیش‌رونده جایی پیدا می‌کند یا در سونات دوم نقشمایه‌های مجزایی تا حد خاموشی خلاصه‌شده، تک‌صداهای جداشده با سکوت‌ها، هر چند تصوری شرحه‌شرحه از قطعه به نمایش می‌گذارند، همان طرح پیشرونده کلی را دارند. سونات سوم از دوره دیگری است و اندکی نقشمایه‌های قابل بازشناسی را در اختیار می‌گذارد، اما مدام رویاروی نقشمایه‌های آتماتیک قرار می‌گیرد. اینجا هم با وجود روشن‌تر بودن رابطه‌ها همان ایده کلی از پیشرفت جریان قطعه و گسترش که مهر و نشان مشایخی است. و در نهایت سونات چهارم که مربوط به امروز مشایخی است عناصر تشخیص‌پذیر بیشتری نسبت به قبلی‌ها دارد. سوژه‌های فرهنگ‌های مختلف همان نقش آجر سازنده را پیدا کرده‌اند، گسترش می‌یابند در سایه‌ای از سونات که هنوز باقی مانده است.

روزنامه ابتکار : کیهان کلهر در نیویورک

کیهان کلهر؛ نوازنده مطرح ایرانی به عنوان نوازنده میهمان مرکز فرهنگی شیمل دانشگاه پیس نیویورک انتخاب شد.به گزارش ایلنا، مرکز فرهنگی شیمل با انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد؛ کیهان کلهر میهمان ویژه این مرکز فرهنگی در سال ۲۰۱۶ -۲۰۱۷ خواهد بود.این بیانیه اضافه می‌کند که در این رویداد فرهنگی فیلم مستندی با عنوان «موسیقی دیگران: یویوما و انسامبل جاده ابریشم» ساخته مورگان نویل به نمایش درمی‌آید که در آن کیهان کلهر به بیان مسایل مربوط به نوازندگی در گروه جاده ابریشم و بخشی از زندگی شخصی خود پرداخته است.کیهان کلهر به عنوان نوازنده میهمان اردیبهشت ماه سال آینده به اجرای قطعاتی در این برنامه خواهد پرداخت. این هنرمند تاکنون سه بار نامزد دریافت جایزه جهانی گرمی شده است.

روزنامه شهروند : احمد پژمان با موسیقی شوخی کرد

تازه‌ترین آلبوم موسیقی احمد پژمان آهنگساز موسیقی کشورمان با عنوان «دیوِرتیمِنتو» در دسترس علاقه‌مندان موسیقی کلاسیک قرار گرفت.آلبوم «دیوِرتیمِنتو» جدیدترین اثر کلاسیک احمد پژمان است که خصوصیات سبکی آن به مانند سایر آثار این هنرمند است.
دیورتیمنتو یک کلمه ایتالیایی به معنای تفریح و سرگرمی است.
این اصطلاح از قرن بیستم توسط آهنگسازان کلاسیک برای کارهای نه‌چندان جدی به کار می‌رود. نام این آلبوم خود نوعی شوخی است زیرا که موسیقی در این آلبوم نه ساده، بلکه درحد خود پیچیدگی دارد و مخاطب خاص خود را می‌طلبد.پژمان با این‌که بیشتر با نام آهنگساز فیلم شناخته می‌شود، درحقیقت آهنگسازی کلاسیک است. در موسیقی او فضای غالب موسیقی رمانتیک با سازبندی غربی است که ملودی‌های ایرانی و بعضا سازهای شرقی در جای‌جای آثار او یافت می‌شوند.آلبوم «دیورتیمنتو» نیز شامل چندین قطعه برای کوینتت زهی است که ملودی غالب قطعات آن براساس موسیقی ایرانی است.

روزنامه جام جم : مرد مهربان، صدای خاص

این سرود با آهنگسازی عماد توحیدی برای ۲۳ نوجوان ایرانی که در جنگ تحمیلی اسیر بوده‌اند، اجرا شد
علیرضا افتخاری برای «آن ۲۳ نفر» خواند

علیرضا افتخاری، خواننده موسیقی ایرانی همزمان با مراسم تجلیل از ۲۳ آزاده ایرانی یک قطعه با آهنگسازی عماد توحیدی را اجرا کرد.

علیرضا افتخاری یکی از هنرمندانی است که اغلب مردم با بخشی از آثارش خاطره دارند، با آنها زندگی کرده‌اند و هر قدر هم از عالم موسیقی فاصله داشته باشند دست کم با «خدایا عاشقان را با غم عشق آشنا کن» او خاطره دارند.

این خواننده پنجشنبه هفته گذشته در شهر پاریز کرمان برای ۲۳ اسیر نوجوان ایرانی که در دوران هشت سال دفاع مقدس در بند رژیم بعثی قرار گرفته بودند، خواند. او که در نخستین همایش تجلیل از این اسرای نوجوان حضور پیدا کرده بود، سرود «آن ۲۳ نفر» را به آهنگسازی عماد توحیدی خواند تا به این افراد ادای‌دین کند.

حضور اسرای نوجوان که اکنون سنی از آنها گذشته و موهایشان سپید شده است، به مراسم شور و حال دیگری داده بود و افتخاری را هم تحت تاثیر قرار داد. او به مهر گفت: حضور این ۲۳ اسیر نوجوان ایرانی در زمان جنگ که حالا همگی آنها مردانی سالخورده و موسپید هستند برای من ارزش زیادی دارد و هیچ گاه نمی‌توانم این مراسم را فراموش کنم.

این هنرمند ادامه داد: این افراد از معدود کسانی هستند که مهمانی صدام را از نزدیک دیدند و خوب می‌دانند در آنجا صدام چه بازیگری‌هایی از خود ارائه کرده بود. همین موضوع به خودی خود می‌تواند بهانه ارزشمندی برای تولید اثر موسیقایی باشد که هم برای من و هم برای تولیدکنندگان اثر افتخار بزرگی بود.

این خواننده موسیقی ایرانی در صحبت‌های خود بیان کرد: خدمت به ایثارگران، آزادگان و شهدای گرانقدر هشت سال دفاع مقدس برای من وظیفه‌ای است که انجام آن را امری واجب می‌دانم و امروز بسیار خوشحالم چنین سرودی ساخته شد و من در گرمای خرما پزان کرمان این افتخار را داشتم تا در خدمت این عزیزان برای اجرای سرود آن بیست و سه نفر باشم.

علیرضا افتخاری چندی پیش هم قطعه «مدافعان حرم» را در پاسداشت سربازان و شهیدان مدافع حرم خوانده بود که این قطعه نیز با استقبال مخاطبان مواجه شده بود.

«آن بیست و سه نفر» عنوان کتابی است که به قلم احمد یوسف‌زاده به رشته تحریر درآمده و به بیان روایت‌های ۲۳ نوجوان اسیر ایرانی می‌پردازد. این عنوان اکنون سرودی هم دارد و باید امیدوار بود در دیگر عرصه‌های هنری هم فعالیت‌های ارزشمندی درباره‌اش انجام شود.

مرد مهربان، صدای خاص

علیرضا افتخاری مهربان است. شاید از خودتان بپرسید چرا این حرف را می‌زنیم. کافی است کمی به این فکر کنید که طی سال‌های گذشته چه حاشیه‌هایی گریبان او را گرفته است و چه بدرفتاری‌هایی که ندیده. با این همه اما نه از مردم فاصله گرفته و نه با جامعه قهر کرده. او هنوز هم هست و برای مدافعان حرم و دیگر موضوعات اجتماعی می‌خواند.

یک خواننده خوب هیچ وقت با مردمش قهر نمی‌کند. حتی اگر مورد بی‌مهری قرار گیرد، باز هم روزهایی را به خاطر می‌آورد که با مردم و در کنار مردم بوده و با آنها پله‌های موفقیت را یکی پس از دیگری طی کرده است. شک نداریم مرد مهربان خوش صدای موسیقی کشورمان که بارها برای آشتی و فراموش کردن کدورت‌هایی که میان او و دیگران بوده، پیشقدم شده و مهربانی را فراموش نکرده است.

با کاروان شعر و موسیقی

قدیمی‌ترها این برنامه را خوب به خاطر دارند. سهیل محمودی شعر می‌خواند و علیرضا افتخاری از شعر و موسیقی می‌گفت و در بخش‌هایی آواز می‌خواند. افتخاری را قطعا می‌توان حلقه بسیار مهمی در ارتباط مردم با آواز ایرانی دانست. او از معدود هنرمندان موفق موسیقی است که به این عرصه نخبه‌گرایانه نگاه نکرد و برای مردم هم خواند. درواقع او بخوبی بلد بود چگونه آواز بخواند که عام و خاص بتوانند با نوایش همراه شوند و گوش دل به صدای بی‌نظیرش بسپارند.

اگر قرار باشد کسی دوباره مردم را با آواز آشتی دهد، بی‌شک باید سراغ افتخاری رفت و از او خواست که دوباره بخواند، چراکه هنوز هم «با کاروان شعر و موسیقی» خاطره مشترک بسیاری از ماست و آلبوم‌هایی که منتشر کرد، در جذب عامه مردم به موسیقی ایرانی تاثیر عمیقی داشتند. البته او همواره برای آلبوم‌های متعددی که منتشر کرده مورد نقد قرار گرفته است. او در پاسخ به یکی از این نقدها گفت: من اهل خوش‌نشینی نیستم که سالی یک آلبوم بدهم. من با آهنگسازان جوان کار می‌کنم و به این صورت به فعالیت هنری‌ام به صورت فعال ادامه می‌دهم و به پرورش آهنگسازان جوان کمک می‌کنم.

منتقد سختگیر و دفاع از هنر افتخاری

سیدعلیرضا میرعلینقی، منتقد و پژوهشگر موسیقی از جمله افراد حرفه‌ای و سختگیر این عرصه است. او درباره هنر افتخاری می‌گوید: بسیار شنیده و خوانده‌ام که به انتخاب‌های علیرضا افتخاری در خواندن فلان یا بهمان قطعات، ایراد می‌گیرند. ایراد داشتن و ایراد گرفتن، چیز عجیبی نیست و جزء جداناشدنی کار یک هنرمند است، اما تمامیت وجود هنرمند را نمی‌شود براساس ایرادهایش داوری کرد. به هر حال آنهایی که اشکالات نخبه‌گرایانه بر خوانده‌ها و نوارهای او می‌گیرند، نسبت به خریداران و هواداران آثارش در اقلیت هستند و این اکثریت است که تکلیف هنرمند را معلوم می‌کند. مهم این است خواننده با آنچه می‌خواند، احساس همدلی و صمیمیت کند و در صدایش «حضور» داشته باشد. اگر افتخاری موفقیت‌های زیادی داشته، بخشی را مدیون همین است وگرنه صدای گرم و قوی در خوانندگی همه‌چیز نیست. او بر سکویی ایستاده که هیچ‌کس نمی‌تواند کاری را به او تحمیل کند و اگر او قطعه‌ای را می‌خواند، به هر حال در چارچوب سلیقه‌هایش می‌گنجیده است. اما، افتخاری ثابت کرده که برای هر نوع خواندن ـ حتی موسیقی پاپ بر پایه ملودی‌های سنتی و محلی ـ قدرت و توانایی دارد. اگر شرایط اجرای آثار هنری و نخبه‌گرا، اعم از آهنگساز، ارکستر آماده، ترانه خوب، آهنگ‌نواز ممتاز و… و تهیه‌کننده بافرهنگ آماده باشد، باز هم افتخاری است که برای خواندن آماده است. دیگران با کلی «منم» زدن‌ها و افکت‌های روشنفکری برای پوشاندن عجز و ناتوانی‌شان وقتی پای کار پیش می‌آید، عملا زه می‌زنند… بگذریم که شرایط اجرای آن کارهای نخبه‌گرایانه هم‌اکنون از لحاظ اجتماعی به هیچ‌وجه مهیا نیست؛ زیرا اثر هنری را تنها هنرمند نمی‌سازد، بلکه شرایط اجتماع است که می‌سازد.

دیدگاهتان را بنویسید :

نام

پست الکترونیک

وب سایت

XHTML: شما می توانید از این برچسب های HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

*

نظر سنجی

با برگزاری کنسرت‌های متعدد خواننده‌های پاپ بدون انتشار آلبوم جدید موافقید؟

Loading ... Loading ...